Pamięć

Reżyser trafia na stół operacyjny w Londynie. Podczas operacji serca jego ciało staje się przestrzenią sądu. W klatce piersiowej otwiera się sala rozpraw, w której kolejne wersje niego samego zeznają przeciwko sobie.

W Pamięci Youssef Chahine zamienia autobiografię w strukturę surrealistyczną, w której pamięć, kino i historia Egiptu nakładają się na siebie. Film rozgrywa się między współczesnym Kairem a wspomnieniem Aleksandrii – miasta wielojęzycznego, kosmopolitycznego, które stopniowo znika po rewolucji 1952 roku i późniejszych przemianach politycznych.

Chahine, urodzony w 1926 roku w Aleksandrii, wychowany w wielokulturowym świecie śródziemnomorskiego pogranicza, traktuje własne życie jak materiał filmowy. W jego kinie Fellini spotyka Chaplina, a prywatne doświadczenie staje się narzędziem opowiadania o zbiorowej utracie.

Pamięć jest jednocześnie autoanalizą i elegią dla świata, który przestał istnieć.

W tle filmu powraca historia egipskiego surrealizmu: grupy Art et Liberté [Sztuka i wolność], która w 1938 roku odpowiedziała na faszyzm manifestem „Niech żyje sztuka zdegenerowana!”. Przywołanie grupy Art et Liberté wpisuje film w szerszą historię surrealizmu jako międzynarodowej sieci politycznych i artystycznych rewolt.