„Formy podstawowe” – szkoły zakwalifikowane do programu
Szkoły zakwalifikowane do programu:
| Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Akcji V2 |
| Szkoła Podstawowa w Kątach |
| Publiczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 1 im. Zofii Nałkowskiej |
| Zespół Szkół Ogólnokształcących w Rusinowie Publiczna Szkoła Podstawowa im. Jana Kochanowskiego w Rusinowie |
| Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Golicach |
| Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 w Sokołowie Podlaskim |
| Szkoła Podstawowa im. gen. M. Zaruskiego |
| Szkoła Podstawowa im. Kazimierza Górskiego w Czaplinku |
| Szkoła Podstawowa im. Armii Krajowej w Kołbieli |
| Szkoła Podstawowa im. 11 Listopada w Żółwinie |
| Szkoła Podstawowa im. Bolesława Prusa w Kałuszynie |
| Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Cieksynie |
| Szkoła Podstawowa im. Jerzego Szaniawskiego w Jadwisinie |
| Szkoła Podstawowa im. św. Stanisława Kostki w Amelinie |
| Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stanisława Fiedorowicza w Lipiu |
W przypadku rezygnacji szkoły z uczestnictwa w programie, przyjmiemy kolejną placówkę z listy rezerwowej.
-------
Sztuka może być językiem – przekonaj się o tym w piątej edycji projektu „Formy podstawowe”!
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundacja EFC zapraszają nauczycieli, nauczycielki oraz animatorów kultury z Mazowsza do wspólnej artystycznej przygody. W roku szkolnym 2025/2026 uczestnicy stworzą własne dzieła w oparciu o instrukcje przygotowane przez współczesnych artystów i artystki, a finał projektu odbędzie się w czerwcu 2026 w MSN w Warszawie.
Wyobraź sobie, że Twoi uczniowie i uczennice tworzą własne dzieła sztuki, korzystając z instrukcji przygotowanych przez artystów i artystki z Polski i z zagranicy. Przez kilka miesięcy wspólnie eksperymentujecie, szukacie nowych sposobów wyrażania siebie, poznajecie współczesną sztukę od środka – a na koniec spotykacie się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, aby świętować efekty tej pracy.
Tak właśnie wygląda udział w projekcie „Formy podstawowe”, którego piąta edycja rusza w roku szkolnym 2025/2026.
Program jest organizowany przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundację EFC. Skierowany jest do dwóch grup: nauczycieli i nauczycielek szkół podstawowych (klasy 4–8) oraz osób pracujących w lokalnych instytucjach kultury (bibliotekach, domach kultury, ogniskach artystycznych). Warunkiem uczestnictwa jest praca w miejscowości liczącej do 30 tysięcy mieszkańców, położonej na terenie województwa mazowieckiego.
Temat przewodni edycji 2025/2026
„Języki sztuki” to hasło przewodnie tegorocznej edycji „Form podstawowych" Czy można „mówić językami” poprzez sztukę? Czy istnieje alfabet sztuki? Czy język sztuki składa się z rzeczowników czy z czasowników? Czym jest komunikacja niewerbalna i jak dzięki plastycznym środkom wyrazu można słuchać, rozmawiać, spierać się i dochodzić do porozumienia? Czy świat sztuki może przypominać parlament? Czy narzędzia artystyczne pozwalają lepiej słyszeć? Co mamy na myśli, mówiąc o językach sztuki, takich jak język abstrakcji? Czy za pomocą obrazu lub rzeźby można naprawdę opowiedzieć historię? I wreszcie: jak rozumieć sztukę – i czerpać przyjemność z jej nierozumienia?
Jak to działa?
Wybrane w rekrutacji szkoły i instytucje otrzymają specjalnie zaprojektowane pudełko z instrukcjami artystycznymi – zestaw ćwiczeń i pomysłów stworzonych przez zaproszonych twórców i twórczynie. Zadania te będą inspiracją do samodzielnych działań z uczniami i uczennicami w ciągu całego roku szkolnego.
Koordynator lub koordynatorka projektu w każdej placówce będzie pracować z grupą uczniów (minimum 10 osób), wspólnie realizując kolejne instrukcje i przekształcając je we własne działania. Proces będzie wspierany przez edukatorów i edukatorki Muzeum – zarówno podczas spotkań w szkołach, jak i w trakcie warsztatów w siedzibie MSN.
Projekt zakończy się finałem w czerwcu 2026 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie – będzie to okazja, aby zaprezentować efekty działań, zwiedzić aktualne wystawy i wymienić się doświadczeniami z innymi grupami.
Kto może wziąć udział?
Zapraszamy osoby, które chcą rozwijać kreatywność młodzieży i nie boją się artystycznych eksperymentów. Nie trzeba prowadzić lekcji plastyki czy muzyki – liczy się otwartość, gotowość do pracy projektowej i chęć współpracy z grupą uczniów poza standardowym planem lekcji.
Koordynatorzy i koordynatorki otrzymują wynagrodzenie 2000 zł brutto za realizację działań wykraczających poza obowiązki etatowe.
Jak wyglądają "Formy podstawowe"?
1. Projektujemy pudełko na nową edycję programu.
2. Do środka trafiają stworzone specjalnie dla „Form podstawowych” instrukcje, skrypty i dzieła sztuki autorstwa artystek i artystów z Polski i świata.
3. Pudełka pełne sztuki wysyłamy do Waszych szkół i instytucji.
4. Koordynatorzy i koordynatorki spotykają się na dwudniowych warsztatach i integracji.
5. Edukatorki i edukatorzy Muzeum odwiedzają Was w pierwszym semestrze i wspierają w realizacji działań.
6. Pracujecie u siebie – w tempie i formie dopasowanej do Waszej grupy.
7. Organizujecie własne akcje: wystawy, performanse, wernisaże, pokazy prac, happeningi – w klasie, na korytarzu, w sali gimnastycznej czy na boisku.
8. Na koniec roku szkolnego spotykamy się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie na wielkim święcie „Form podstawowych”, gdzie poznajemy się, dzielimy doświadczeniami i świętujemy wspólną pracę.
FORMY PODSTAWOWE
„Formy podstawowe” to cykliczny program edukacyjny dla uczennic i uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej, realizowany wspólnie przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundację EFC. Każda edycja opiera się na nowym zestawie dzieł – instrukcji, gier, partytur, obiektów i innych form artystycznych – które tworzą „uśpioną” wystawę. Może ona zostać „obudzona” w dowolnym kształcie, nadanym przez dzieci we współpracy z nauczycielkami i nauczycielami oraz zespołem edukacyjnym Muzeum.
W roku szkolnym 2025/2026 odbędzie się piąta edycja programu. Do realizacji nowych prac zostali zaproszeni artyści i artystki z Polski i zagranicy, w tym między innymi: Mirosław Bałka, Neha Choksi, Alicja Czyczel, Józef Gałązka, kolektyw The Vessel, Yuki Okumura, Philippe Parreno, Weronika Zalewska i Ewelina Węgiel, Abbas Zahedi. Projektantem pudełka jest architekt Zygmunt Borawski.
Zapakowane w specjalnie zaprojektowane pudełko dzieła i instrukcje artystek i artystów, biorących udział w piątej edycji programu, trafią do wybranych szkół i lokalnych instytucji kultury na Mazowszu. Zostaną one wybrane w otwartej rekrutacji we wrześniu 2025 roku.
Idea „Form podstawowych”, zestawu ćwiczeń artystycznych i obiektów zamkniętych w przenośnym pudełku, wywodzi się z tradycji awangardy XX wieku. Program nawiązuje m.in. do działań Marcela Duchampa i jego „walizkowej” wystawy, a także do „Fluxkits” – pudełek tworzonych przez artystów związanych z ruchem Fluxus, które zawierały partytury, modele, nagrania, gry, puzzle i szablony. „Formy podstawowe” czerpią także z eksperymentów konceptualnych i edukacyjnych XX i XXI wieku, takich jak „Pure Consciousness” – cykl wystaw w przedszkolach autorstwa On Kawary z 1998 roku. Obrazy tego japońskiego konceptualisty służyły dzieciom jako narzędzia wspomagające naukę dni tygodnia i cyfr.
Program „Formy podstawowe” powstaje pod opieką kuratorską Sebastiana Cichockiego i Heleny Czerneckiej, we współpracy z Martą Przybył, Martą Wójcicką, Agnieszką Błaszczyńską, Agnieszką Gwiazdowicz, Anną Łukawską-Adamczyk, Jakubem Drzewieckim i Anną Grajewską.
Zgłoś się do programu!
Chcesz zgłosić siebie i swoją placówkę do tegorocznej edycji „Form podstawowych”?
Rekrutacja trwa od 18 sierpnia do 15 22 września 2025 roku.
Pamiętaj, aby do zgłoszenia dołączyć podpisaną zgodę dyrektora lub dyrektorki Twojej placówki.
📄 Przykładowy wzór zgody możesz pobrać tutaj:
Pobierz wzór zgody (PDF)
Kontakt
Masz pytania dotyczące „Form podstawowych”?
Skontaktuj się z kierowniczką Działu Edukacji:
Agnieszka Gwiazdowicz
agnieszka.gwiazdowicz@artmuseum.pl
tel. +48 534 000 568
Do pobrania:
Zobacz poprzednie edycje "Form podstawowych"
Opinie nauczycielek i nauczycieli o "Formach podstawowych"
"W Formach podstawowych ważne jest to, że mamy gotowe instrukcje do wykonywania działań, a mimo to możemy wykazać się kreatywnością."
„Dla mnie wszystko było nowe i rewelacyjne. To pole do innowacji i czerpania z dobrych praktyk innych.”
"Uczniowie z wielką radością zagłębiali się w świat wyobraźni i fantazji – tworzyli wspólne historie pełne śmiechu i zabawy."
"Na początku dzieci obawiały się, że sobie ze sztuką nie poradzą. Szybko jednak okazało się, że na zawarte w pudełku polecenia nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi. Bardzo szybko zaangażowały się w ćwiczenia, nie mogły się doczekać kolejnych spotkań. Zaskoczyło mnie, jak bardzo działania artystyczne otworzyły je emocjonalnie. To ważna, potrzebna w szkole forma aktywności – uwrażliwia i integruje."
"Zaskoczyła mnie otwartość dzieci i ich kreatywność. Zadania, które dla mnie wydawały się trudne, uczniowie i uczennice wykonywali z łatwością. Podziwiam ich umiejętność tworzenia postulatów i odwagę w ich przekazywaniu – sami napisali podanie do pani dyrektor i osobiście je wręczyli. Dzieci pokazują nam, że system edukacji potrzebuje wielu zmian."
"Najbardziej zaskoczyły mnie dojrzałość i szacunek dzieci do drugiej osoby. Podczas warsztatów z edukatorką te wartości były kluczowe. Na co dzień dzieci nie były ze sobą zżyte, natomiast projekt pozwolił im się zintegrować."
„Współpraca z edukatorką była bardzo wspierającym doświadczeniem. Jej przygotowanie i otwartość znacząco wpłynęły na zaangażowanie uczniów.”
„Formy podstawowe dały mi chwilę na zatrzymanie się, rozwój uważności, rozwój merytoryczny, radość i wytchnienie od codziennego trybu, bliższe poznanie uczniów, spotkanie cudownych ludzi związanych z Muzeum. Świetna organizacja, ogromna życzliwość, wsparcie i uważność sprawiły, że zniknęły moje początkowe obawy. Dziękuję!”
„Na podstawie tegorocznej edycji Form podstawowych i materiałów, które przekazaliście, zamierzam zaprojektować innowację na lekcje plastyki dla klas 7, a może także i 6. Bardzo chcę zachować z Wami kontakt.”
Najczęściej zadawane pytania
TERMINARZ
Partner edukacji
