„Sezon na rzeźbę”

Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki ogłaszają „Sezon na rzeźbę”. W roli głównej – medium, które coraz śmielej wychodzi poza galerie, reaguje na zmieniającą się rzeczywistość i zaznacza swoją obecność w mieście.

 

Muzeum proponuje spojrzenie na współczesną rzeźbę nie przez pryzmat pojedynczej wystawy, nazwiska czy instytucji, ale jako na szersze zjawisko. Rzeźba pojawi się w różnych częściach miasta i kontekstach – od nowych realizacji w przestrzeni publicznej i przestrzeni Muzeum Sztuki Nowoczesnej, po wystawy przygotowywane przez inne warszawskie instytucje.
„Sezon na rzeźbę” w MSN-ie rozpoczyna odsłonięcie Fontanny piasku Dominiki Olszowy – pierwszej realizacji artystki w przestrzeni publicznej, stworzonej specjalnie dla centrum Warszawy. Pracę będzie można oglądać od 10 września na tarasie MSN-u wychodzącym na ulicę Marszałkowską.

 

Praca nawiązuje kształtem do wzlatującego w powietrze strumienia wody, który zatrzymany w kulminacyjnym momencie – zastyga, gęstnieje i w surrealny sposób przemienia się w formę stałą.

 

Fontanna piasku powstała dzięki konkursowi na rzeźbę, który MSN zorganizował rok temu w partnerstwie z fundatorami dzieła: Stowarzyszeniem YPO Poland & YPO Gold Poland oraz Fundacją PKO Banku Polskiego. Celem konkursu było upowszechnienie sztuki w przestrzeni publicznej oraz wspieranie twórczości artystek.
 
Kolejnym ważnym punktem sezonu będzie odsłonięcie 18 września na Placu Centralnym, tuż obok budynku Muzeum, monumentalnej rzeźby VALIE EXPORT pod tytułem Sobowtórka (oryg. Die Doppelgängerin). Praca przedstawia ogromne podwójne nożyce, które mogą symbolizować zarówno narzędzie pracy, coś dającego sprawczość – jak w przypadku krawcowych czy montażystek filmowych – jak i narzędzie przemocy. Zmarła kilka miesięcy temu VALIE EXPORT była pionierką sztuki feministycznej w Europie. Jej prace polemizowały z konserwatywną wizją płci i seksualności, a spektakularne działania wymierzone w skostniały porządek i hierarchie fundamentalnie zmieniły sztukę współczesną, wyposażając ją w nowe środki wyrazu. W centrum Warszawy nożyce mogą być zarówno wspomnieniem przemocy zapisanej w historii tego miejsca, lecz także przypomnieniem roli kobiet rugowanych z życia społecznego. Jednocześnie stają się znakiem odcięcia od przeszłości i nowego początku. Sobowtórka wejdzie do kolekcji MSN-u dzięki fundatorce Katarzynie Jordan (Fundacja Visteria) oraz partnerstwu z Towarzystwem Przyjaciół Muzeum.
 
Rzeźba po stabilności

Kulminacją „Sezon na rzeźbę” w MSN-ie będzie wystawa, którą przygotowują Jagna Lewandowska i Szymon Maliborski. Rzeźba po stabilności (otwarcie 16 października 2026 roku) zaprezentuje dzieła ponad trzydziestu artystek i artystów, którzy przekładają niestabilną kondycję świata na właściwości tworzywa i poszukiwania artystyczne stojące za każdą z prac.

Ekspozycja będzie się rozwijać w dialogu z architekturą budynku, przeprowadzając publiczność od przestrzeni wspólnych na parterze, przez klatkę schodową, aż po galerie drugiego piętra i do podcieni. Istotnym aspektem projektu jest bliska współpraca między zaproszonymi artystkami i artystami a instytucją. Efektem tego jest realizacja nowych prac i kontynuacja eksperymentalnych poszukiwań twórczych. Wśród artystek i artystów są między innymi: June Crespo, Gizela Mickiewicz, Edith Karlson, Jack O’Brien, Iza Tarasewicz czy Dominique White.
 
100-lecie Aliny Szapocznikow w Zachęcie
 
W październiku Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki będzie kontynuowała rozważania o rzeźbie wystawą zorganizowaną z okazji setnej rocznicy urodzin Aliny Szapocznikow. Ekspozycja Alina Szapocznikow / Nairy Baghramian wprowadza pionierskie rzeźby, rysunki, grafiki i fotografie polskiej artystki w dialog z najnowszymi pracami, niemiecko-irańskiej rzeźbiarki Nairy Baghramian. Wystawa w Zachęcie będzie pierwszą w Polsce prezentacją szerokiego wyboru prac Baghramian, jednej z najważniejszych współczesnych rzeźbiarek o międzynarodowej renomie.