DROGI CZARNYCH WKRACZAJĄ W BIAŁY LĄD

26.06.2026–10.01.2027

Współczesny obraz przedstawiający dwie czarnoskóre osoby z plemiennymi malunkami na twarzach, siedzące na błękitnym tle. Postacie ubrane są w różowe stroje. Wokół nich unoszą się realistyczne przedmioty: butelka whisky, paczka papierosów Camel, radio oraz mały biały pies na czerwonej smyczy

Muzeum jest otwarte

Miejsce

Kup bilet

Kuratorka

Oliwia Mimi Bosomtwe

Artystki i artyści

Ali Abdel Ghayoum

Jimoh Akolo

Wiesław Antosik

Jakub Barua

Stanisław Barua

Krzysztof M. Bednarski

Marian Bogusz

Bureau of Loose Associations

Max Cegielski

Teodora Dąbrowska

Mustafa Derkaoui

Worku Goshu

Barbara Grądzka-Łowkis

Wiktor Gutt

Oskar Hansen

Władysław Hasior

Fayçal Hassairi

C.T. Jasper i Joanna Malinowska

Józef Kaliszan

John Alex Karanja

Abdul Khalik

Leszek Knaflewski

Ewa Kuryluk

Beverly Joan Marcus

Zbigniew Matuszewski

Hyacinthe Mienandi

Jan Morek

Maja ∀. Ngom

Mariella Nitosławska

Bruce Onobrakpeya

Dariusz Panas

Leon Podsiadły

Danuta Rago

Waldemar Raniszewski

Józef Robakowski

Erna Rosenstein

Witold Rozmysłowicz

Zbyszko Siemaszko

Danuta Sienkiewicz

Janek Simon

Jonasz Stern

Władysław Strzemiński

Tadeusz Sumiński

Mariusz Szyperko

Ricardo Torres Ramirez

Hailu Tsigie

Janusz Uklejewski

Roman Wionczek

Paulin Wojtyna

Archiwa

Archiwum Jerzego Borejszy

Archiwum Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi

Archiwum Polskiego Radia

Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny

Fundacja Archeologia Fotografii

Narodowe Archiwum Cyfrowe

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Polska Agencja Prasowa

Wytwórnia Filmów Fabularnych i Dokumentalnych

Drogi białych wdzierają się w Czarny Ląd to tytuł obrazu Mariana Bogusza z 1948 roku. W tytule wystawy jego sens zostaje odwrócony, by ukazać szczególną dynamikę polskich relacji z Czarnością i Afryką Subsaharyjską w okresie PRL-u. Po drugiej wojnie światowej narzucony system społeczno-polityczny propagował hasła antyfaszystowskie i antyimperialne, w tym potępienie rasizmu i kolonializmu. Sztuka, polityka i etnografia mieszały się, tworząc zagmatwaną sieć znaczeń i interesów. Na przełomie lat 50. i 60. kolejne kraje Afryki ogłaszały niepodległość, a Polska Ludowa podjęła z nowymi państwami współpracę rozpiętą między zideologizowaną zimnowojenną walką o wpływy a prawdziwym zainteresowaniem dekolonizującym się kontynentem. Kontakty polityczne zaowocowały wymianą ludzi i idei, wpłynęły także na kulturę wizualną i środowisko artystyczne epoki.

Obraz przedstawia dynamiczną, wielowarstwową scenę na tle przypominającym horyzont. Dolna część obrazu to ciemnozielony pas ziemi lub wody, natomiast góra to świetlista, pomarańczowo-żółta przestrzeń kojarząca się z niebem lub mgłą. Całość sprawia wrażenie trójwymiarowej głębi, w której zawieszone są różnorodne formy

Na wystawie Drogi Czarnych wkraczają w Biały Ląd fakty, fantazje i wyobrażenia układają się w rozwibrowaną, pełną kontrastów opowieść o ucieczce z centralnie planowanej rzeczywistości, której ramy polityczne jednocześnie utorowały drogę afrykańskim diasporom w Polsce. Zestawiając prace artystek i artystów z Polski, Nigerii oraz absolwentów polskich uczelni artystycznych pochodzących między innymi z Etiopii, Sudanu i Kenii, przyglądamy się dawnym relacjom, odsuniętym na margines pamięci wraz z początkiem ustrojowej transformacji.

PDF | 344 KB

Tekst kuratorski

Maja ∀. Ngom
Słodki smak inności
2022

ceramika (kamionka, angoba). Dzięki uprzejmości artystki. Fot. Anna Zagrodzka
Maja ∀. Ngom
Słodki smak inności
2022
ceramika (kamionka, angoba). Dzięki uprzejmości artystki. Fot. Anna Zagrodzka
Maja ∀. Ngom
Słodki smak inności
2022
ceramika (kamionka, angoba). Dzięki uprzejmości artystki. Fot. Anna Zagrodzka
Maja ∀. Ngom
Słodki smak inności
2022
ceramika (kamionka, angoba). Dzięki uprzejmości artystki. Fot. Hicham Gardaf
Maja ∀. Ngom
Słodki smak inności
2022
ceramika (kamionka, angoba). Dzięki uprzejmości artystki. Fot. Marek Lalko

Drogi Czarnych wkraczają w Biały Ląd

26.06.2026–10.01.2027

Artystki i artyści

Ali Abdel Ghayoum, Jimoh Akolo, Wiesław Antosik, Jakub Barua, Stanisław Barua, Krzysztof M. Bednarski, Marian Bogusz, Bureau of Loose Associations, Max Cegielski, Teodora Dąbrowska, Mustafa Derkaoui, Worku Goshu, Barbara Grądzka-Łowkis, Wiktor Gutt, Oskar Hansen, Władysław Hasior, Fayçal Hassairi, C.T. Jasper i Joanna Malinowska, Józef Kaliszan, John Alex Karanja, Abdul Khalik, Leszek Knaflewski, Ewa Kuryluk, Beverly Joan Marcus, Zbigniew Matuszewski, Hyacinthe Mienandi, Jan Morek, Maja ∀. Ngom, Mariella Nitosławska, Bruce Onobrakpeya, Dariusz Panas, Leon Podsiadły, Danuta Rago, Waldemar Raniszewski, Józef Robakowski, Erna Rosenstein, Witold Rozmysłowicz, Zbyszko Siemaszko, Danuta Sienkiewicz, Janek Simon, Jonasz Stern, Władysław Strzemiński, Tadeusz Sumiński, Mariusz Szyperko, Ricardo Torres Ramirez, Hailu Tsigie, Janusz Uklejewski, Roman Wionczek, Paulin Wojtyna

Archiwa

Archiwum Jerzego Borejszy, Archiwum Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, Archiwum Polskiego Radia, Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny, Fundacja Archeologia Fotografii, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, Polska Agencja Prasowa, Wytwórnia Filmów Fabularnych i Dokumentalnych

Kuratorka

Oliwia Mimi Bosomtwe

Produkcja

Aleksandra Fudalej

Projekt wystawy

Zofia Wyganowska Studio: Zofia Wyganowska, Magdalena Romanowska

Realizacja wystawy

Hleb Burnasheu, Yauheni Chernichenka, Marek Franczak, Aliaksander Plotski, Przemysław Pryciak, Paweł Sobczak, Marcin Szubiak

Realizacja światła

Marek Franczak, Przemysław Pryciak, Paweł Sobczak, Michał Ziętek

Konserwacja i ewidencja

Maciej Janicki, Anna Pomorska, Mada Zielińska

Komunikacja

Józefina Bartyzel, Anna Cygankiewicz, Przemysław Rydzewski, Iga Winczakiewicz, Olga Zawada

Identyfikacja wizualna wystawy

Gosia Stolińska, Martyna Wyrzykowska

Marketing

Monika Apanasik, Anna Bakiera, Zuzanna Brzozowska, Małgorzata Czajkowska, Marcin Raczkiewicz, Dariusz Świętek, Marta Wójcicka

Realizacja programu publicznego

Matylda Dobrowolska

Edukacja

Weronika Adamska, Jakub Drzewiecki, Aleksandra Górecka, Agnieszka Gwiazdowicz, Karolina Iwańczyk, Marek Łuszczyk, Marta Przybył, Agnieszka Strzeżek, Anna Zdzieborska oraz zespół edukatorek i edukatorów

Opieka publiczności

Cezary Wierzbicki z zespołem opiekunów publiczności

Obsługa publiczności

Anna Ragan z zespołem

Redakcja tekstów

Aleksandra Urbańska

Tłumaczenia

Christopher Smith

Korekta

Lingventa

Wypożyczający

Kolekcjonerzy: Ayo Adeyinka i Kayode Adegbola, artystki i artyści, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej, Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Fundacja Rodziny Staraków, Whoispola, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Zamoyskich w Kozłówce,

Miejski Ośrodek Sztuki w Gorzowie Wielkopolskim, Piktogram

END