EDWARD DWURNIK. DUMA I WSTYD
31.07.2026–28.02.2027
Edward Dwurnik, „Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”, 1975, farba olejna i farba akrylowa na płótnie. Muzeum Narodowe w Krakowie. Fot. Fundacja Edwarda DwurnikaMuzeum zamknięte
Miejsce
Kurator
Łukasz Ronduda
Edward Dwurnik
Pierwszą przyczyną, dla której maluję właśnie ludzi, jest żal nad ich i swoją niedoskonałością. Żal, że całe dorosłe życie człowieka polega na pokonywaniu oporu własnego ciała, na walczeniu z fizycznym lenistwem, z niedyspozycjami. […] Moim największym marzeniem jest, aby moje obrazy powędrowały do moich modeli, aby istniały w ich codziennym życiu.
Edward Dwurnik
Wystawa skupia się na twórczości artysty z lat 70. i 80. – prezentacji dwóch jego głównych cykli malarskich, zatytułowanych Sportowcy i Robotnicy. Punktem wyjścia do wystawy była chęć rekonstrukcji źródłowej postawy artystycznej Dwurnika ukształtowanej na przełomie lat 60. i 70.
Postawa ta charakteryzowała się odrzuceniem elitarności sztuki, związkami ze sztuką outsiderską oraz koncepcją malarstwa jako dokumentu życia społecznego. Dwurnik wierzył w realistyczne, współuczestniczące w życiu malarstwo i traktował je jako egalitarny język, który pomaga komunikować się z osobami sportretowanymi na obrazach. Wierzył w malarstwo, które pomaga wyrażać i budować wspólnotę. Oprócz wymiaru retrospektywy twórczości malarskiej Dwurnika, wystawa w Muzeum stanie się również punktem wyjścia do podjęcia tematu kluczowego dla polskiej tożsamości w ostatnim półwieczu, jakim było doświadczenie awansu społecznego i głębokich przemian klasowych.

EDWARD DWURNIK
PRZYSTANEK AUTOBUSOWY Z CYKLU OBRAZY DUŻE
1974, farby akrylowa i olejna na płótnie. Fundacja Edwarda Dwurnika
Dwurnik jawi się jako artysta, który z właściwą sobie przenikliwością i ironią zgłębiał tożsamościowe, kulturowe i psychologiczne konsekwencje tego skoku, któremu również sam podlegał. Tym samym wystawa Edward Dwurnik. Duma i wstyd proponuje odczytanie twórczości artysty z perspektywy historii emocji społecznych w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Zwłaszcza nieustannego ścierania się dwóch afektów organizujących doświadczenie przemiany klasowej struktury społecznej: dumy i wstydu. Emocje te wykraczają daleko poza sferę prywatnych przeżyć, regulują one bowiem przynależność, uznanie i miejsce w społecznej hierarchii, decydują one wręcz o poczuciu wartości lub bezwartościowości własnego istnienia i tożsamości.
W malarstwie Dwurnika z lat 70., 80. i 90. obie te emocje stale powracają, obecne są w zdarzeniach, historiach i wizerunkach walczących o uznanie postaci. Bez rozpoznania tej emocjonalnej genealogii życia społecznego trudno zrozumieć źródła resentymentów i konfliktów, które kształtują współczesną polską wyobraźnię polityczną oraz stanowią źródła współczesnych populizmów.
Wystawie Edwarda Dwurnika towarzyszy interwencja artystyczna Patryka Różyckiego Transformacja. Jest to wybór jego prac z lat 2021–2024. Cykl obrazów dotyczy dzieciństwa i dojrzewania artysty na wsi w ekonomicznym i społecznym wykluczeniu związanym z transformacją lat 90.
W malarstwie Dwurnika z lat 70., 80. i 90. obie te emocje stale powracają, obecne są w zdarzeniach, historiach i wizerunkach walczących o uznanie postaci. Bez rozpoznania tej emocjonalnej genealogii życia społecznego trudno zrozumieć źródła resentymentów i konfliktów, które kształtują współczesną polską wyobraźnię polityczną oraz stanowią źródła współczesnych populizmów.
Wystawie Edwarda Dwurnika towarzyszy interwencja artystyczna Patryka Różyckiego Transformacja. Jest to wybór jego prac z lat 2021–2024. Cykl obrazów dotyczy dzieciństwa i dojrzewania artysty na wsi w ekonomicznym i społecznym wykluczeniu związanym z transformacją lat 90.

EDWARD DWURNIK
SPOŁEM Z CYKLU OBRAZY DUŻE
1975, farba olejna na płótnie. Muzeum Narodowe w Warszawie
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnieMuzeum Narodowe w KrakowieFot. Fundacja Edwarda Dwurnikadetal
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnie
Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Fundacja Edwarda Dwurnika
detal
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnie
Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Fundacja Edwarda Dwurnika
detal
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnie
Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Fundacja Edwarda Dwurnika
detal
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnie
Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Fundacja Edwarda Dwurnika
detal
Edward Dwurnik„Klęska urodzaju” z cyklu „Obrazy duże”1975
farba olejna i farba akrylowa na płótnie
Muzeum Narodowe w Krakowie
Fot. Fundacja Edwarda Dwurnika
detal
Publikacja towarzysząca wystawie
EDWARD DWURNIK. DUMA I WSTYD
31.07.2026–28.02.2027
Współpraca
Fundacja Edwarda Dwurnika: Apolonia Dwurnik i Daniel Ożga
Projekt wystawy
Aleksander Kalinowski, Ewa Hiller
Realizacja wystawy
Marek Bielecki, Hleb Burnasheu, Yauheni Chernichenka, Marek Franczak, Dominika Hoyle, Aliaksander Plotski, Przemysław Pryciak, Paweł Sobczak, Marcin Szubiak
Kurator
Łukasz Ronduda
Realizacja programu publicznego
Anna Litwińska
Identyfikacja wizualna wystawy
Martyna Wyrzykowska, Gosia Stolińska
Produkcja
Aleksandra Fudalej
Realizacja światła
Marek Franczak, Przemysław Pryciak, Paweł Sobczak, Michał Ziętek
Edukacja
Weronika Adamska, Jakub Drzewiecki, Aleksandra Górecka, Agnieszka Gwiazdowicz, Karolina Iwańczyk, Marta Przybył, Agnieszka Strzeżek, Anna Zdzieborska oraz zespół edukatorek i edukatorów
Konserwacja i ewidencja
Maciej Janicki, Aneta Jasionek, Aleksandra Klasura, Michał Kożurno, Urszula Kusz, Agata Matusielańska, Daniel Ożga, Tomasz Zborowski
Komunikacja
Józefina Bartyzel, Anna Cygankiewicz, Przemysław Rydzewski, Martyna Sowińska, Aleksandra Urbańska, Iga Winczakiewicz, Olga Zawada
Redakcja tekstów
Aleksandra Urbańska
Tłumaczenia
Błażej Bauer
Opieka publiczności
Cezary Wierzbicki z zespołem opiekunek publiczności
Korekta
Lingventa
Wypożyczający
Właściciele prywatni, Muzeum Ludwig w Kolonii, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Krupa Art Foundation, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Warmii i Mazur, Fundacja Sztuki Polskiej ING, Galeria Studio