„Rozdział z życia Davida Wojnarowicza, 1989–1991. Autoportret w 23 rundach” oraz „Janine”

Po pokazie o twórczości Davida Wojnarowicza i Cheryl Dunye oraz historii queerowego aktywizmu w Stanach Zjednoczonych opowiedzą zaproszeni goście: dr Jędrzej Burszta i dra Krystyna Mazur. Rozmowę poprowadzi dra Gabriela Sitek

Esej filmowy Marion Scemamy, w którym David Wojnarowicz, malarz, rzeźbiarz, fotograf, performer, reżyser kina transgresji, jedna z czołowych postaci nowojorskiej sceny artystycznej lat 80. XX wieku i aktywista, opowiada o dzieciństwie, intymnych momentach swojego życia, gniewie związanym ze społeczną obojętnością na epidemię AIDS, fotografie i partnerze Peterze Hujarze (1934-1987), żałobie oraz zbliżającej się śmierci. Film jest oparty na przeprowadzonym w 1989 roku przez teoretyka kultury Sylvère’a Lotringera pięciogodzinnym wywiadzie z Wojnarowiczem – bliskim przyjacielem i współpracownikiem Marion Scemamy – w dwa lata po zdiagnozowaniu u niego wirusa HIV. Twórczość Wojnarowicza była żarliwie polityczna w czasach, kiedy epidemia AIDS powodowała ogromną skalę śmierci, którym można było zapobiec i wiązała się z dodatkowym stygmatyzowaniem osób homoseksualnych. Wojnarowicz piętnował hipokryzję polityków, rodziny, religii, walczył z homofobią. W filmie Marion Scemamy cytowana jest bogato jego twórczość – między innymi fragmenty filmu „A Fire in My Belly” (1987), teksty, obrazy, fotografie.

 

Wykorzystane w filmie archiwalia pochodzą z David Wojnarowicz Papers, Fales Library and Special Collections, New York University; P.P.O.W, Estate of David Wojnarowicz oraz z prywatnego archiwum autorki Marion Scemamy – których część w tym filmie została zaprezentowana po raz pierwszy.

„Janine” to jeden z wczesnych filmów Cheryl Dunye, w którym już widoczny jest charakterystyczny dla reżyserki „Arbuziarki” („Watermelon Woman”, 1996) styl łączący formę dokumentu i fikcji. Reżyserka określa swoje prace jako należące do gatunku „Dunyementary” („Dunyekumentu”). Cheryl Dunye zarówno w „Janine”, jak i w „Arbuziarce” wciela się w filmową bohaterkę, prowadząc w tych obrazach narracje. Jej obecność jako reżyserki filmu odsyła jednak do możliwych odczytań w kontekście doświadczonych przez nią samą przeżyć i jej tożsamości. Jednocześnie „Janine” nie jest filmem jednoznacznie dokumentalnym. Przywołane wydarzenia i związane z nimi emocje osadzone są w konwencji fabularnej. Pozwala to Cheryl Dunye podjąć grę z osobami oglądającymi film, uniemożliwiając jednoznaczne określenie tego, co w filmie zostało zmyślone, a które wydarzenia były inspirowane przeżyciami. Zastosowany sposób prowadzenia historii, oscylujący między filmem dokumentalnym i fikcją, pozwala reżyserce wymknąć się jednoznacznym kategoryzacjom dotyczącym jej własnej osoby i tożsamości.