Spotkanie autorskie
Między lasem a fabryką. Premiera książki i spotkanie z Magdaleną Worłowską
09.06.2026 18:00
Goście
Magdalena Worłowska, Jakub Depczyński
Miejsce
Audytorium
Język spotkania
Polski
Wstęp
Wstęp wolny dzięki współpracy z marką Audi
Fundacja Kultura Miejsca, ASP w Warszawie i Wydawnictwo MSN zapraszają na premierę książki Magdaleny Worłowskiej „Między lasem a fabryką. Neoawangardowe początki sztuki ekologicznie zaangażowanej 1959-1981”. Rozmowę z autorką poprowadzi Jakub Depczyński.
„Od dłuższego czasu zdajemy sobie sprawę, że rewersem socjalistycznej modernizacji była degradacja środowiska naturalnego. Magdalena Worłowska pokazuje, że artyści i artystki na różne sposoby to krytykowali, ale formułowali też postulaty naprawy tego stanu rzeczy. Robili to „między lasem a fabryką”, a także w jeziorach, kopalniach czy na polach, rozszerzając dotychczasowy obszar działalności neoawangardy. Pionierska synteza Worłowskiej wypełnia – na zielono – białą plamę w badaniach nad sztuką w socjalistycznej Polsce.” – Jakub Banasiak
Magdalena Worłowska pokazuje, że refleksja ekologiczna pojawiła się w polskiej sztuce znacznie wcześniej, niż zwykło się sądzić. Analizuje wydarzenia artystyczne od końca lat 50. do początku lat 80.: na podstawie szerokiej kwerendy archiwalnej przygląda się m.in. plenerom w Osiekach i Łazach czy Sympozjum Plastycznemu Wrocław ’70, ale także znacznie mniej znanym działaniom artystów. Książka proponuje nowe spojrzenie na polską neoawangardę i odsłania słabo rozpoznany, a dziś szczególnie aktualny wymiar eksperymentalnych praktyk artystycznych w PRL.
__________________________________
Fragment książki:
“W ostatnich latach, gdy przez wszystkie przypadki jest odmieniane słowo „antropocen”, ponowne, ekologiczne odczytanie dzieł doby PRL i zmapowanie ekologicznie zaangażowanych wątków w sztuce powstającej siedemdziesiąt–pięćdziesiąt lat temu unaocznia, że chociaż w tamtym czasie artyści nie poruszali problemu zmian klimatycznych,
z których powszechnie zdaliśmy sobie sprawę dopiero w ostatnich latach, byli dogłębnie świadomi katastrofalnego stanu naszej planety i tego, że wpędzili ją w niego ludzie. Wiele z dzieł i działań, w których dali wyraz swojemu zaniepokojeniu, do dziś nie straciło na aktualności. Interdyscyplinarną perspektywą tej książki wskazuję, że sztuka rozwija się wraz z rozwojem nauki, ale również zauważam, że ekologia jako nauka zyskuje na dialogu ze sztuką. W wielu sferach to sztuka antycypuje debatę na temat różnego typu relacji zachodzących w oikosie, także wyobrażonych albo dopiero przeczuwanych. Może więc praca o początkach sztuki ekologicznie zaangażowanej w Polsce odnosi się w jakiejś mierze do przyszłości?
W 2012 roku Timothy Morton stwierdził na przykładzie poezji – a jego teorię łatwo rozszerzyć na obszar sztuk wizualnych – że obecnie poszukujemy w wierszach przekazu na temat rasy lub płci, mimo że poeci nie podjęli tematu wprost; kiedyś przyzwyczaimy się odczytywać każdy wiersz z perspektywy ekologicznej, nawet jeśli nie pojawi się w nim żadne zwierzę ani drzewo.
Czy nie macie wrażenia, że to już się dzieje?”
