Książka w Muzeum. Change of Life. Monografia Moniki Mamzety

monografii poświęconej twórczości Moniki Mamzety – jednej z najważniejszych przedstawicielek sztuki krytycznej i feministycznej w Polsce. Spotkanie artystką poprowadzi Agnieszka Tarasiuk, a towarzyszyć jej będzie redaktorka książki Agnieszka Rayzacher.

„Monika Mamzeta: Change of Life. Monografia” podsumowuje 30 lat działalności artystycznej Moniki Mamzety. Obejmuje zarówno materiał wizualny w postaci zdjęć prac i działań artystki, jak i rozmowy z nią oraz teksty krytyczne poświęcone jej twórczości. 

Tworzenie książki poświęconej twórczości Moniki Mamzety było sporym wyzwaniem. Aktywna od ponad trzydziestu lat artystka nie miała dotychczas publikacji monograficznej; miałyśmy zatem za zadanie przedstawienie jej działalności od połowy lat dziewięćdziesiątych do chwili obecnej, czyli roku 2026. Truizmem byłoby stwierdzenie, że w tym czasie wszystko się zmieniło. Jedno jest pewne – po licznych życiowych i zawodowych zakrętach artystka znów pracuje, rozwija kolejne projekty, poszerza pole działania, tworząc na przykład niezależny projekt rzeźbiarski – Firmę portretową. Nie zmienił się obszar jej zainteresowań – wciąż zwraca spojrzenie w kierunku szeroko pojętych wątków emancypacyjnych, których obecność wyraża poprzez włączenie osobistych doświadczeń ciąży i macierzyństwa, choroby, menopauzy, relacji z dorosłymi już dziećmi oraz trudnych rozmów i rozliczeń rodzinnych. Wybrane przez nas teksty pochodzą z różnych okresów aktywności artystki, a zatem zbiór ten można uznać za rodzaj antologii, w której znalazły się zarówno historyczne (choć zaktualizowane) eseje, jak i teksty współczesne. Agata Jakubowska, historyczka sztuki specjalizująca się w sztuce feministycznej, skupiła się na analizie najbardziej rozpoznawalnej pracy Mamzety – „genealogia/ginealogia [blizna po matce]” (1999), a socjolożka Elżbieta Korolczuk badała jej twórczość pod kątem krytycznego oglądu relacji rodzinnych. Z nowszych tekstów zamieściłyśmy przekrojowe spojrzenie na twórczość artystki autorstwa historyczki sztuki i kuratorki Moniki Przypkowskiej oraz osobisty esej krytyczki sztuki Moniki Weychert, a także pisany z perspektywy socjologii sztuki tekst Pawła Możdżyńskiego. Jest tu też tekst Agnieszki Tarasiuk, towarzyszący wystawie Mamzety, która miała miejsce w warszawskiej Fundacji Alina wiosną 2026 roku, a także komentarz Agnieszki Rayzacher do wystawy w lokalu_30, która odbyła się jesienią 2025 roku. Całość spina wywiad z artystką, przeprowadzony przez Monikę Stelmach, oraz kalendarium zawierające najważniejsze wydarzenia z życia i twórczości Mamzety.