Jesień w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Przed nami ostatnie dni Wystawy niestałej. 4 × kolekcja, która od 2 września, w zmienionej formule, będzie dostępna wyłącznie w galeriach na pierwszym piętrze. Od wernisażu 21 lutego wystawę prac z kolekcji MSN-u zobaczyło ponad 180 tysięcy widzek i widzów. Tym samym, w nowej siedzibie Muzeum, otwartej pod koniec października 2024 roku, gościliśmy już blisko 600 tysięcy osób. Zmiana prezentacji kolekcji to początek nowego sezonu. MSN rozpocznie regularną działalność, prezentując kilka wystaw jednocześnie. Jesienią rusza także bogaty program publiczny i performatywny oraz nowe formaty działań edukacyjnych. Wydawnictwo muzeum przygotowuje także nowe premiery książkowe.

Niedługo minie rok od momentu otwarcia Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Był to niezwykle intensywny czas, w którym razem uczyliśmy się możliwości nowego muzeum. Pojawieniu się na placu Centralnym przy ulicy Marszałkowskiej nowego budynku towarzyszyły ogromne emocje. I choć w Warszawie powstaje wiele nowych muzeów, budowanych często w bardzo podobnym języku architektury, to MSN pozostaje w centrum narodowej debaty. Dlaczego tak się dzieje? MSN ma przywilej bycia instytucją, która definiuje dynamiczną zmianę, jaka zachodzi w Polsce. Jak bardzo chcemy być nowocześni? Za co nowoczesności nie znosimy? Na ile możemy być tolerancyjni i otwarci? Gdzie są granice naszej wspólnoty? Dzięki sztuce, która odzwierciedla puls współczesności, w spokojny i pogłębiony sposób, można się z tymi pytaniami zmierzyć. To wokół nich zbudowana jest Wystawa niestała. Kolekcja muzeum pokazywana będzie w pełnej odsłonie jeszcze do 31 sierpnia, a do 5 października, w okrojonej formule, prezentowana będzie na 1. piętrze muzeum – mówi Joanna Mytkowska, dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. 

Skład Solny. Ta planeta jest już zasiedlona 
(12.09–16.11.2025)

Wystawa, którą będzie można zwiedzać w znajdującej się na parterze galerii A, pokazuje „pływające dzieła sztuki”, zaprojektowane i wykonane przez artystki i artystów oraz organizacje pozarządowe i kolektywy tworzące społeczność krakowskiego Składu Solnego. W warszawskim MSN-ie Skład prezentuje się poprzez swoje coroczne wydarzenie, jakim jest Wodna Masa Krytyczna. To oddolne święto Wisły, odbywający się od 2012 roku spływ jej centralnym odcinkiem (przy Wawelu i Starym Mieście) na specjalnie przygotowanych tratwach. Na tle prezentacji obiektów z tego happeningu wystawa Ta planeta jest już zasiedlona opowiada historię społeczności Składu i jej solidarnej, zwycięskiej walki o niezależne miejsce dla sztuki.

Bliski Wschód, daleki Zachód – Kijowskie Biennale 2025 
(03.10.2025–18.01.2026)

Szósta edycja Kijowskiego Biennale została przygotowana przez konsorcjum kuratorów z L’Internationale – europejskiej konfederacji muzeów, instytucji artystycznych i uniwersytetów. Na wystawie zostanie pokazanych siedem nowych prac, zamówionych specjalnie na tę okazję, a także liczne wypożyczenia i dzieła z kolekcji instytucji członkowskich L’Internationale. Wśród prezentowanych artystów znajdą się m.in. Tolia Astakhishvili, Dana Kavelina, Hito Steyerl, Ali Cherri czy Oraib Toukan. Ekspozycja odbywa się w czasie trwających wojen, okupacji, czystek etnicznych i ludobójstwa, w tym inwazji Rosji na Ukrainę, brutalnej operacji Izraela w Strefie Gazy i szerszego faszystowskiego zwrotu w globalnej polityce. Dla wielu artystów biorących udział w wystawie przemoc wojenna pozostaje definiującym kontekstem i nadrzędnym horyzontem. W swoich pracach pokazują, jak przemoc przeniknęła wszystkie sfery życia, prowadząc do degradacji spójności społecznej i solidarności.

Kwestia kobieca: 1550–2025 
(21.11.2025–4.05.2026) 

Przygotowana przez kuratorkę i historyczkę sztuki Alison M. Gingeras wystawa polemizuje z mitem nieobecności artystek w sztuce. Składająca się z ośmiu części opowieść wizualna stanowi świadectwo trwałej i dynamicznej działalności twórczej kobiet przez ostatnie 500 lat. Wyłaniający się zbiór blisko 200 prac – zarówno dzieła najnowsze, jak i obrazy artystek renesansowych, barokowych i dziewiętnastowiecznych, od Artemisii Gentileschi i Angeliki Kauffmann przez Tamarę Łempicką, Fridę Kahlo, po Marlene Dumas i Yoko Ono – to propozycja wielowiekowej wizualnej historii kobiecego „uwłasnowolnienia”. Celem wystawy, obok prezentacji zróżnicowanej twórczości kobiet, jest pokazanie siły tkwiącej w nowym podejściu do historii sztuki – takim, które domaga się sprawiedliwości, oddania głosu „niewidzialnym” i prowadzi do rewizji tak zwanego kanonu.

Miasto kobiet 
(21.11.2025–4.05.2026)

Miasto kobiet to wystawa składająca się z czterech części: Z trzewi kuratorowanej przez Julię Bryan-Wilson, Inne jutra Michaliny Sablik i Very Zalutskiej, Jej Serce Karoliny Gembary oraz Socjalizm, feminizm i sztuka. Artystyczne obchody Międzynarodowego Roku Kobiet 1975, której kuratorką jest Wiktoria Szczupacka. Ta mozaika różnych postaw i estetyk jest świadectwem bogactwa, różnorodnych tradycji i siły sztuki feministycznej, która zaprezentowana zostanie równolegle do historycznej, monumentalnej wystawy Kwestia kobieca 1550–2025.

Wystawa i aukcja charytatywna (28.11.2025–11.01.2026)

Kolejna edycja projektu organizowanego we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół MSN i Fundacją Ocalenie. To solidarnościowy gest środowisk artystycznych i szansa na realne wsparcie dla osób w kryzysie uchodźczym, bez względu na ich kolor skóry, religię czy przynależność etniczną. Na aukcji, która odbędzie się 7 grudnia 2025 roku, będzie można nabyć prace takich m.in. Zuza Golińska, Liliana Zeic, Paulina Ołowska, Wilhelm Sasnal, Mikołaj Sobczak, Marcin Maciejowski, Nikita Kadan, Ekaterina Lisovenko, Edward Dwurnik czy Karol Radziszewski.

Bal na Placu 

Celebracja ostatnich dni lata inspirowana nostalgią za wakacjami z dzieciństwa, zachodami słońca na plaży, nieprzespanymi nocami, letnimi romansami i wpatrywaniem się w gwiazdy. W sobotę, 13 września, zapraszamy do wspólnej zabawy na Placu Centralnym. Bal na Placu to performans w choreografii Przemka Kamińskiego w wykonaniu czterdziestu wykonawców wyłonionych w ramach otwartego naboru. To zaproszenie do oglądania i tańca, tuż po tym, jak Bal pod MSN-em, przerodzi się w imprezę pod gołym niebem.

Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych

Trwa modernizacja dawnej siedziby Muzeum oraz dostosowywanie jej do nowej funkcji. Budynek położony na Powiślu, przy Wybrzeżu Kościuszkowskim 22, w sąsiedztwie bulwarów, kładki łączącej dwa brzegi Wisły oraz Centrum Nauki Kopernik i Biblioteki Uniwersyteckiej (BUW) stanie się Pawilonem tańca i innych sztuk performatywnych. Już wkrótce pierwsza zapowiedź programu, otwarte nabory i pierwsze efekty partnerskich projektów. Szczegóły zostaną ogłoszone na www.pawilontanca.pl

Program performatywny w MSN-ie

Muzeum dołącza do organizowanego po raz dziewiąty przez Nowy Teatr festiwalu Generation After. Showcase, prezentującego najnowsze zjawiska polskiej sceny teatralnej i performatywnej. Już 5 i 6 września odbędą się pokazy prac Hany Umedy, Przemka Kamińskiego oraz Michała Zadary. Z kolei w weekend 27 i 28 września w ramach pożegnania wystawy kolekcji, będzie można zobaczyć w MSN-ie najnowszy performans Nadii Markiewicz (realizowany we współpracy z Bunkrem Sztuki w Krakowie) oraz performans Sylvie Fleury z wykorzystaniem słynnych sukienek koktajlowych z lat 60. projektu Yves Saint Laurent, stanowiących hołd oddany malarstwu Pieta Mondriana. 

Finał festiwalu Sonics & Scenics

Dobiega końca letni program festiwalu, którego kuratorami i producentami są The Wapping Project z Londynu oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, obejmujący interwencje, instalacje, performansy, pokazy filmowe i dyskusje, w tym premierę serii nowych prac dźwiękowych. W ostatnich dniach Sonics & Scenics, 20 i 21 września, odbędzie się premiera wydawnictwa muzycznego Teoniki Rożynek, zamówionego specjalnie na festiwal, koncert Aleksandry Słyż oraz performatywny wykład Jennifer Walshe.

Program publiczny

Za nami 140 wydarzeń otwartego dla wszystkich i realizowanego w przestrzeni parteru MSN-u Programu Publicznego. W drugiej połowie roku odbędą się kolejne spotkania z artystkami i artystami; oprowadzania eksperckie, wykłady i panele dyskusyjne, warsztaty i działania interaktywne a także pokazy wizualne i dźwiękowe. W planach programy towarzyszące jesiennym wystawom, m.in.: wystawie Bliski Wschód, daleki Zachód – Kijowskie Biennale 2025, gdzie zaplanowano dyskusję wokół książki LEAK poświęconej gazociągowi „Przyjaźń”, z udziałem artystki Hito Steyerl oraz badaczy Svitlany Matviyenko i Philippa Golla. Kontynuowany będzie programu „Muzeum Wspólne”, w ramach którego realizowane są postulaty wypracowane w 2024 roku w naradzie obywatelskiej artystek i artystów. Dzięki rekomendacji Społecznej Rady Programu Publicznego zaplanowano spotkania i dyskusje dotyczące dwóch tematów: „Jaka jest nowoczesna Polska?” oraz „MSN jako schron”.

Edukacja, czyli „Formy Podstawowe”, warsztaty i „Sztuka pierwszych kroków”

Od stycznia do końca lipca 2025 roku w ponad 1000 wydarzeń edukacyjnych realizowanych w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie wzięło udział ponad 18 000 osób. Jesienią, we współpracy z Fundacją EFC, w kolejnej odsłonie zrealizowane zostaną Formy podstawowe – program edukacyjny dla uczniów i uczennic z klas IV-VIII z Mazowsza. W nowym sezonie powrócą też „Twórcze warsztaty rodzinne”, czwartkowe warsztaty dla dorosłych i weekendowe oprowadzania tematyczne. Nowością są zajęcia taneczne „Sztuka pierwszych kroków” dla maluchów 1–3 lata oraz oprowadzania dla rodziców na urlopach macierzyńskich i tacierzyńskich, w których najmłodsi zwiedzają w wózkach, chustach i nosidłach. W programie nie zabraknie wydarzeń dostępnych dla osób niewidomych, słabowidzących, posługujących się PJM i w spektrum autyzmu, a także specjalnych warsztatów i zajęć dla grup szkolnych i przedszkolnych. We wrześniu wszystkie rodzinne spotkania będą inspirowane książką Po co nam sztuka? – pierwszą publikacją dla dzieci wydaną przez Wydawnictwo MSN, której bohaterami są dzieła sztuki z kolekcji Muzeum.

Po co nam sztuka? Katarzyny Witt i Oli Niepsuj oraz inne nowości wydawnicze

7 września odbędzie się premiera długo wyczekiwanej książki Po co nam sztuka?, autorstwa Katarzyny Witt – historyczki sztuki, edukatorki i autorki publikacji dla dzieci. Będzie to wyjątkowe spotkanie ze sztuką nowoczesną w atrakcyjnej i przyjaznej najmłodszym formie. Ilustrowana przez Olę Niepsuj publikacja stanowi połączenie wizualnego atlasu z tekstami, kreatywnymi zadaniami i ilustracjami, które pobudzają wyobraźnię młodych czytelników. I mogą ich rozśmieszyć. Występujące w książce dzieła z kolekcji MSN stanowią zachętę dla czytelniczek i czytelników do uważnego patrzenia i własnych interpretacji. 

Do tego premiera naszej publikacji Kosmos. Rozmowy-Teksty-Przyjaźń Andy Rottenberg i Mirosława Bałki oraz katalogu do wystawy Kwestia kobieca 1550–2025. Zapraszamy też na spotkania autorskie, między innymi z Weroniką Gęsicką, Peterem Pomeransevem czy Chrisem Niedenthalem.