Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX I XXI wieku

  • Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX I XXI wieku

Publikacja „Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX I XXI wieku” towarzyszy wystawie zorganizowanej w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej, w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie w dniach 30.08–17.11.2019.

Czy historia się powtarza? Czy przestaliśmy bać się wojen i przemocy? Jakie obrazy mogą przemówić do wyobraźni, organizować sprzeciw, inicjować wspólnotowe projekty?

Książka i wystawa „Nigdy więcej” to reakcja na niepokoje związane z intensyfikacją języka nienawiści i aktów przemocy w sferze publicznej. Przemocy, która często przybiera historyczny kostium i odwołuje się do skompromitowanych symboli. W 80. rocznicę wybuchu drugiej wojny światowej przyglądamy się antyfaszystowskiej i antywojennej tradycji, pytając, czy dziś możemy się od niej czegoś nauczyć.

W książce koncentrujemy się na dwóch momentach historycznych i na emblematycznych dla nich przedstawieniach. O początkach silnego międzynarodowego ruchu antyfaszystowskiego oraz powstaniu Guerniki Picassa piszą w klasycznych już tekstach, po raz pierwszy przełożonych na polski, T.J. Clark i Francis Frascina; David Crowley śledzi skomplikowaną i bardzo polityczną recepcję tego obrazu. Latom 30. poświęcony jest też tekst Doroty Jareckiej o formowaniu się postaw antyfaszystowskich w kręgu Grupy Krakowskiej.

Natomiast o latach 50. i wystawie Arsenał widzianej jako próba przezwyciężenia korupcji antyfaszyzmu w stalinizmie pisze Łukasz Ronduda, a obrazowi, z którym przede wszystkim kojarzony jest Arsenał, Napiętnowanym Marka Oberländera, poświęca swój esej Piotr Słodkowski. Z pytaniem o prawomocność i użyteczność historycznych analogii mierzymy się w rozmowie z Dorotą Sajewską i Krzysztofem Pomianem. Książkę zamyka kalendarium działań artystek i artystów przeciw wojnie i przeciw faszyzmowi.

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Siła i słabość historycznych analogii. Jakie tradycje są do wykorzystania? Z Dorotą Sajewską i Krzysztofem Pomianem rozmawiają Joanna Mytkowska i Katarzyna Szotkowska-Beylin

T.J. Clark
Picasso i prawda. Mural

Francis Frascina
Picasso, surrealizm i polityka w 1937 roku

David Crowley
Guernica: Warszawa, Londyn, Monachium, Nowy Jork

Dorota Jarecka
„Krajobraz jeden”. Grupa Krakowska i problem antyfaszyzmu

Piotr Słodkowski
Widzieć Arsenał! Napiętnowani jako świadectwo pozagładowej egzystencji Żydów polskich

Łukasz Ronduda
Kiedy postawy stały się formą. O redefinicjach humanizmu jako działaniu krytycznym w malarstwie i filmie okresu odwilży

Michał Kozłowski
Propaganda faszystowska. O nieuchwytnej istocie faszyzmu historycznego

Bogna Stefańska, Jakub Depczyński, Aleksy Wójtowicz
Robotnice sztuki przeciw faszyzmowi. Kalendarium antyfaszystowskich i antywojennych działań artystek i artystów w XX i XXI wieku

Zobacz także:

Wystawa i inne archiwalne wydarzenia towarzyszące:

19:00 Wernisaż Otwarcie wystawy„Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
14:00 Oprowadzanie Oprowadzanie w języku angielskimpo wystawie „Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
16:00 Oprowadzanie Sobota z wystawą„Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
16:00 Oprowadzanie Oprowadzanie kuratorskie po wystawie„Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
18:00 Oprowadzanie Wtorek w Muzeum z wystawą„Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
15:00 Oprowadzanie Popołudnie w Muzeumz wystawą „Nigdy więcej. Sztuka przeciw wojnie i faszyzmowi w XX i XXI wieku” MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
Cykl Dojrzali Wspanializapraszają na wspólne oglądanie wystaw MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa
Cykl Dojrzali Wspanializapraszają na wspólne oglądanie wystawy „Nigdy więcej”
16:00 Oprowadzanie Dojrzali Wspanializapraszają na wspólne oglądanie wystaw z Sebastianem Cichockim MUZEUM nad Wisłą
Wybrzeże Kościuszkowskie 22 (Skwer Kpt. S. Skibniewskiego "Cubryny"), Warszawa