Wywracanie codzienności. Rytualna sztuka performansu w Japonii lat 60. XX wieku.
Wykład Kurody Raijiego

  • Wywracanie codzienności. Rytualna sztuka performansu w Japonii lat 60. XX wieku.
    Zero Jigen, Rytuał dla Japonii ’69: Strefy osobliwego seksu (Ritual forNippon ’69: Bizarre Sex Zones), reżyseria : Nakajima Sadao, Ginza, Tokio, lipiec 1968, fot. Kitade Yukio, dzięki uprzejmości: Kato Yoshihiro

Zapraszamy na pierwsze spotkanie w cyklu towarzyszącym tegorocznej odsłonie programu „Performans w Muzeum”. Wykład wygłosi Kuroda Raiji.

Działania performatywne wczesnej grupy Gutai pod koniec lat 50. XX wieku weszły już do światowej historii sztuki. Niewiele osób jednak wie, że przez całe lata 60. wykonano  w Japonii w sumie ponad 400 performansów. Niektóre z nich były demonstracjami sztuki awangardowej w środkach masowego przekazu, inne powstawały jako improwizacje dźwiękowe z wykorzystaniem przedmiotów.

Artyści sięgali do performansu jako do sposobu krytykowania nieuwidocznionej kontroli, jakiej poddane zostało życie codzienne po upadku protestów przeciwko traktatowi „ANPO” (umowie o bezpieczeństwie zawartej przez Japonię i Stany Zjednoczone w 1952 roku) - kontroli przyćmionej sukcesami gospodarczymi kraju tego czasu. Artyści występowali na ulicach i w przestrzeniach publicznych wychodząc poza galerię, scenę czy przestrzeń prywatną. Dążyli do zakłócenia rutyny panującej w „wyczyszczonych” przestrzeniach miejskich, tym samym obnażając absurdalność marzeń o „postępie i harmonii” – haśle proponowanym przez wystawę Expo w Osace w 1970 roku. 

Spośród tych działań, to „rytualne” performansy grupy Zero Jigen (Wymiar Zero) najodważniej rzucały wyzwanie zarówno „sztuce współczesnej” rozumianej jako zjawisko z kręgu sztuki międzynarodowej (czyli Zachodniej) jak i nowoczesnej, technologicznej kontroli umysłu, doprowadzając do utworzenia Expo Destruction Joint-Struggle Group (Grupy Wspólnej Walki na Rzecz Zniszczenia Expo) w 1969 roku. Prezentacja dokonań grupy Zero Jigen i ich sojuszników reprezentujących anty-artystyczne postawy na nowo określa praktyki artystyczne w Japonii lat 60., widząc w nich odpowiedź na zjawiska urbanizacji i westernizacji, które muszą być rozumiane w kontekście badania rodzimej nowoczesności zarówno w sztuce azjatyckiej, jak i – bardziej ogólnie – w sztuce spoza Europy.

Raiji Kuroda (A.K.A. KuroDalaiJee) - historyk sztuki i kurator. Pracował w Fukuoka Art Museum (1985-99) oraz Fukuoka Asian Art Museum (od 1999 do dziś). Przygotował wiele wystaw w tym m.in. pierwsza retrospektywę Kyushu-ha (1988), Neo Dada (1993), i kolektywu Kumo (1997), jak również wystaw solowych Rasheeda Araeena (1993), Lee Bul (2001), Lionela Wendta (2003), Longa Chinsana (2011). Kuroda Raiji jest współkuratorem Pierwszego Trienale Sztuki Azjatyckij w 1999 (FT1), FT2 (2002), FT3 (2005), FT4 (2009) oraz FT5 (2014). W 1991 i 1995 był kuratorem japońskiej sekcji piątego i siódmego Azjatyckiego Biennale Sztuki w Bangladeszu. Jego badania koncentrują się na dokumentowaniu ważnych, i często zapomnianych, performansów tworzonych przez artystów wizualnych w latach 60. XX wieku, w tym w szczególności  kolektywu Zero Dimension ( Wymiar Zerowy). Autor książek, m.in dwukrotnie nagorodzonej Anarchy of the Body: Undercurrent of Performance Art in Japan 1960s (grambooks, Tokyo), 2010. Jego najnowsza książka to zbiór esejów na temat nowoczesnej i współczesnej sztuki azjatyckiej zatytułowana Behind the Globalism: Sketches on Contemporary Asian Art 2009-2014 (grambooks, Tokyo), 2014.

Zobacz także:

Inne archiwalne wydarzenia z tego cyklu:

18:00 Seminarium Pokaz filmowych dokumentacji performansu z lat 60. XX wieku w JaponiiSpotkanie z André Lepeckim i Kurodą Raijim Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Emilia
ul. Emilii Plater 51, Warszawa
18:00 Wykład Estetyka marginesu: sztuka performansu w Brazylii w latach 1960-1980Wykład Claudii Calirman Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Emilia
ul. Emilii Plater 51, Warszawa
18:00 Seminarium Studium przypadku: sztuka ciała i zawłaszczenie mediów Antonio ManuelaSeminarium Claudii Calirman Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Wykład Od sztuki performansu do strategii transmisji. Portugalia 1965-2015Wykład Veróniki Metello Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Emilia
ul. Emilii Plater 51, Warszawa
18:00 Seminarium Od sztuki performansu do strategii transmisji. Portugalia 1965-2015Seminarium Veróniki Metello Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Emilia
ul. Emilii Plater 51, Warszawa
18:00 Wykład Elastyczne praktyki. Studia przypadku performansu w przestrzeni publicznej i związanych z nimi kontrowersji w Europie WschodniejWykład Natašy Petrešin-Bachelez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Emilia
ul. Emilii Plater 51, Warszawa