O czym fantazjują mężczyźni (przedwczoraj, wczoraj i dziś)?
Spotkanie z Klausem Theweleitem

  • O czym fantazjują mężczyźni (przedwczoraj, wczoraj i dziś)?
    Okładka książki "Męskie fantazje" Klausa Theweleita

Blisko czterdzieści lat po opublikowaniu w Niemczech pierwszego wydania „Męskich fantazji” Klausa Theweleita kultowa „psychoanaliza białego terroru” ukazuje się w języku polskim. Na najbliższym spotkaniu w ramach cyklu poświęconego Męskim fantazjom Klausa Theweleita będziemy mieli okazję porozmawiać z Autorem.

Będzie to okazja, by zadać mu pytania dotyczące zarówno tego (mającego już prawie 40 lat) dzieła, jak i sposobu, w jaki myśli o faszyzmie dzisiaj, w związku z aktualnymi procesami i zdarzeniami. O tym, że Theweleit nie przestał myśleć o problemach, wokół których krążą „Męskie fantazje”, świadczy dobitnie jego najnowsza praca: „Śmiech sprawców. Breivik i inni”. Kim jest dziś mężczyzna-żołnierz? Czy jego aktualne fantazje różnią się od tych, które władały nim (przed)wczoraj?     

Blisko czterdzieści lat po opublikowaniu w Niemczech pierwszego wydania „Męskich fantazji” Klausa Theweleita kultowa „psychoanaliza białego terroru” ukazuje się w języku polskim. Gdy rozmaite autorytety z troską pochylają się nad zagrożeniami, jakie w całej Europie powstają w związku z odradzaniem się prawicowych ekstremizmów, tym bardziej pilnie musimy zapytać samych siebie: czy jesteśmy w stanie zmierzyć się z aktualnością faszyzmu? Faszyzmu, który niekoniecznie przebiera się w czarne lub brunatne koszule i który - wbrew temu, co głoszą uspokajające teorie - nie musi wiązać się wyłącznie z politycznym totalitaryzmem.

Książka Theweleita budzi niepokój, ponieważ ukazuje faszyzm jako coś zakorzenionego w psychofizjologicznej konstytucji nowoczesnego człowieka albo raczej - mężczyzny, mężczyzny-żołnierza, wydającego wojnę pragnieniu i ucieleśniającej je jakoby kobiecości.

By zrozumieć faszystę, należy porzucić płaszczyznę ideologii i systemów politycznych, a zwrócić się właśnie ku jego konkretnej psychicznej i fizjologicznej rzeczywistości. Spytać nie tyle nawet o to, „dlaczego masy pragnęły faszyzmu”, ile o to, jak (nie) pragnie faszyzujący mężczyzna. Klaus Theweleit stara się odpowiedzieć na to pytanie w swym tysiącstronicowym dziele, skrupulatnie badając historyczne świadectwa (listy, biografie, powieści i inne dokumenty ukazujące losy mężczyzn w Republice Weimarskiej), ale też korzystając z rozmaitych narzędzi teoretycznych, przede wszystkim psychoanalitycznych oraz takich, które dziś byłyby kojarzone z feminizmem i gender studies. Nie są to przy tym teorie ortodoksyjne, kanoniczne. Wystarczy wspomnieć, że „Męskie fantazje” stanowią jedno z pierwszych poważnych zastosowań schizoanalizy Deleuze’a i Guattariego.

Celem, jaki sobie stawiamy na seminarium „Mężczyźni, faszyzm pragnienie”, jest wspólna lektura książki Theweleita oraz dyskusja nad postulowanym w nim rozumieniem zjawiska faszyzmu. Poza fragmentami „Męskich fantazji” zaproponujemy również do czytania fragmenty innych tekstów, naświetlających konkretne zagadnienia, którym poświęcone będą kolejne spotkania.

Projekt jest współfinansowany z pozostających w dyspozycji Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec.

Zobacz także:

Inne archiwalne wydarzenia z tego cyklu:

18:00 Seminarium Jak istnieją masy?Otwarte seminarium poświęcone lekturze „Męskich fantazji” Klausa Theweleita Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Seminarium Męskie stowarzyszeniaOtwarte seminarium poświęcone lekturze „Męskich fantazji” Klausa Theweleita Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Seminarium Kim są i skąd się biorą nie-do-końca-narodzeni?Otwarte seminarium poświęcone lekturze „Męskich fantazji” Klausa Theweleita Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Seminarium Psychoanaliza – ale jaka?Otwarte seminarium poświęcone lekturze „Męskich fantazji” Klausa Theweleita Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Seminarium Niemiecka specyfika?Otwarte seminarium poświęcone lekturze „Męskich fantazji” Klausa Theweleita Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa
18:00 Seminarium Poza Męskimi fantazjami - Śmiech morderców? Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Sala na Pańskiej
Pańska 3, Warszawa