Performerki w Filmotece Muzeum

  • Performerki w Filmotece Muzeum
    Anna Płotnicka, "Instalacja nieskończona", 1997

Zbiory Filmoteki Muzeum powiększyły się o kolejne filmy polskich performerek: Marii Pinińskiej-Bereś, Anny Płotnickiej i Ewy Zarzyckiej. 

W performansach Marii Pinińskiej-Bereś, tak jak w jej rzeźbie, wiodącym tematem była sytuacja kobiet, narzucane im role społeczne i schematy. Artystka często ironicznie używała przedmiotów kojarzących się z kobiecą “krzątaniną”. Nie inaczej było w przypadku Działań na przyrządy kuchenne przeprowadzonych w ramach festiwalu “Kobieta o kobiecie” w 1996 roku. Pinińska-Bereś przenosi w przestrzeń galerii domową czynność ubijania piany z białek. Absurd tego działania jest tym bardziej widoczny, że piana nie staje się składnikiem deseru, ale... dekoracją kapelusza artystki.

Filmy Utrzymanie pozycji artystycznej (1989), Alfabet (1990) i Niezatapialność (2015) to rejestracje performansów Ewy Zarzyckiej. Wszystkie są w jakimś stopniu refleksją artystki nad jej praktyką artystyczną, ale też nad istotą tworzenia sztuki w ogóle. Jej akcje opierają się często na formule autoreferencyjnego przemówienia. Ewa Zarzycka podczas „performansów mówionych” odnosi się do swojej sytuacji jako artystki występującej przed widzami. Dzieli się wątpliwościami, strachem przed porażką, zwierza z twórczej niemocy. Opowiadane przez nią anegdoty są niesamowicie szczere, wciągające i przesiąknięte błyskotliwym humorem.

Anna Płotnicka w twórczości z prezentowanego okresu skupia się na badaniu styku pomiędzy ludzką zmysłowością a fenomenami świata fizycznego. Trzymam się powietrza 1, Widzialne/niewidzialne, Instalacja nieskończona, Film nieskończony to wideoperformansy podejmujące z różnych perspektyw problem ograniczenia wzrokowej percepcji i zarazem sytuujące wzrok w centrum doświadczenia człowieka. Płotnicka szczególną uwagę w tych pracach poświęca powietrzu, które staje się bohaterem całego cyklu, a które przez swoją przeźroczystość wyraża wszystkie zgłębiane paradoksy. Artystka odwołuje się do konwencji dokamerowego performansu, w której spojrzenie kamery skupia się na jej cielesności – w szczególności na twarzy, co pozwala na stworzenie silnej autorskiej kreacji i skupienie uwagi widza na wykonywanych czynnościach.
 

Filmy: