Krzysztof Szlifirski, 2023 (1-2/2)

Wywiad metodą oral history z Krzysztofem Szlifirskim przeprowadziła Agnieszka Dragon w ramach
projektu Historie Mówione Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia w styczniu 2023 roku w
mieszkaniu reżysera, Bielany, Warszawa. Zapis audio.

Wywiad przeprowadzono: 07.01.2023.
II części: I. 1 h 14 min 12 s, II. 55 min 01 s.
Łączny czas nagrania: 2 h 09 min 13 s.

Krzysztof Szlifirski – reżyser dźwięku, kompozytor, inżynier elektroakustyk i realizator muzyki elektroakustycznej. Współtwórca i jednocześnie jedna z najważniejszych postaci Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Pedagog i profesor warszawskiej Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina na Wydziale Reżyserii Dźwięku.

Urodził się 1934 roku w Warszawie. Ukończył studia z zakresu elektroniki na Politechnice Warszawskiej, w latach1957–1958 filmoznawstwo w Państwowym Instytucie Sztuki w Warszawie. Podczas odbywania praktyk w Wytwórni Filmów Dokumentalnych poznaje Andrzeja Markowskiego – dyrygenta i kompozytora, m.in. muzyki elektronicznej do krótkometrażowych i eksperymentalnych filmów. Od niego dowiedział się o nowo powstałym Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia.

W 1958 roku Szlifirski na zaproszenie Józefa Patkowskiego dołączył do Studia, z którym pozostanie związany do 2004 roku. Z muzyką elektroniczną już wcześniej zetknął się dzięki lekturze książki Klangstruktur der Musik Fritza Winckla. Dzięki unikatowej w tamtych czasach wiedzy technologicznej i znajomości estetyki muzyki elektronicznej i konkretnej był jednym z niewielu specjalistów w tej dziedzinie. W Studio Eksperymentalnym zajmował się technologią i realizacją dźwięku, a także konstruowaniem niektórych elementów wyposażenia. W latach 1958–1985 pełnił funkcję zastępcy kierownika Studia, od 1998 do 2004 roku, czyli do momentu zamknięcia, był jego kierownikiem. Z Patkowskim łączyła go praca w Studiu, a także wieloletnia przyjaźń. W latach 60. wspólnie tworzyli muzykę do filmów fabularnych, dokumentów i spektakli teatralnych. Jako realizator współpracował m.in. z Krzysztofem Pendereckim, Bohdanem Mazurkiem, Andrzejem Dobrowolskim. Przez wiele lat był zaangażowany w działalność dydaktyczną i pedagogiczną. W 1962 roku został zatrudniony w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie (dzisiejsza Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina). Jest profesorem i wielokrotnym dziekanem Wydziału Reżyserii. Jest autorem publikacji Pro-audio: angielsko-polski słownik terminologii nagrań dźwiękowych (1966) i współtwórcą autorskiego programu nauczania – Solfeż Barwy, którego celem było rozwijanie wrażliwości słuchu. Jest inicjatorem powstania i członkiem Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej PseME przy Akademii Muzycznej w Krakowie, który jest polską sekcją Międzynarodowej Konfederacji Muzyki Elektroakustycznej (ISEM/CIME) w Bourges. Krzysztof Szlifirski otrzymał liczne wyróżnienia i nagrody. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi, trzykrotnie otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za działalność dydaktyczno-wychowawczą i artystyczną.

 

Muzyka

Sztuka kochania (1989), reż. Jacek Bromski – muzyka
"Ludzie" (1969), reż. Krzysztof Raynoch – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Czas przemiany" (1968), reż. Andrzej Piekutowski – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Niebo bez słońca" (1966), reż. Jan Rybkowski – kompozycja dźwięku (wraz z Józefem Patkowskim)
"Światło i dźwięk" (1965), reż. Maria Kwiatkowska – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Sposób bycia" (1965), reż. Jan Rybkowski – kompozycja dźwięku (wraz z Józefem Patkowskim)
"Pojedynek" (1965), reż. Janusz Majewski – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Rozmowa" (1964), reż. Maria Kwiatkowska – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Nad Tatrami" (1963), reż. Jerzy Kaden – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Stacja Oświęcim" (1960), reż. Maria Kwiatkowska – muzyka (wraz z Józefem Patkowskim)
"Milcząca gwiazda" (1959), reż. Kurt Maetzig – realizacja nagrań, muzyka elektronowa

Realizacja muzyki

„Witkacego wywoływanie duchów” (1989)
„Historia jednego myśliwca” (1958)
„Spacerek staromiejski” (1958)

Kompozycja dźwięku

„Niebo bez słońca” (1966)
„Sposób bycia” (1965)

Realizacja nagań
„Milcząca gwiazda” (1959)


Źródła

„Szlif” (2019)
„Patkowski, Ambasador Muzyki z Marsa (Warszawa – Łódź, 2019)
“Ultra Sounds. The Sonic Art. Of Polish Radio Experimental Studio” pod red. David Crowleya (2018)
„Studio eksperyment leksykon. Zbiór tekstów.” Fundacja Bęc Zmiana


Autorka biogramu: Agnieszka Dragon