Wykłady Jana Topolskiego

„Pocztówki z muzyki współczesnej”

cykl wykładów: 19 stycznia, 23 lutego, 23 marca, 27 kwietnia, 25 maja, 26 czerwca 2010

Cykl Pocztówki z muzyki współczesnej organizowany przez Jana Topolskiego, redaktora naczelnego Magazynu „Glissando” będzie teoretyczną i praktyczną prezentacją najnowszych zjawisk muzyki współczesnej oraz innych sztuk prezentowanych poprzez jej pryzmat i w związku z nią. Cykl ma na celu przybliżenie, bez uciekania się w muzyczną, techniczną terminologię i żargonowy język, ani w emocjonalny infantylizm broszur koncertowych, nurtów i tendencji tej sztuki, od dziesiątek lat egzystującej na marginesie kultury.

Spotkania będą miały formę wykładów, słuchowisk, minikoncertów i spotkań z muzykami.
www.glissando.pl

WOLNOŚĆ aleatoryzm i improwizacja
spotkanie: 29 czerwca (wtorek), godz. 18.00

prowadzenie: Jan Topolski / spotkanie z udziałem Michała Libery

Z jednej strony, muzyka to dziedzina racjonalna i systematyczna, z drugiej od zawsze pojawiało się dążenie do swobody i wolności. Czy idea totalnej improwizacji jest utopią? Czy i jak wiąże się ona z postawami politycznymi i społecznymi, jak anarchizm i myśl lewicowa? Czy wpisywanie improwizacji w konteksty historyczne i technologiczne jest jej wypaczeniem? Wolna muzyka objawiła się szeregiem postaw: amerykański inderminizm (J.Cage), europejski aleatoryzm (F.Evangelisti), brytyjska free improvisation (AMM, E. Parker, J. Edwards). Jednocześnie od początku pojawiły się także różne idee strukturowania, czy to za pomocą dyrygowanej improwizacji (B. Morris), czy graficznych partytur (C.Cardew), czy ograniczeń materiału (W. Lutosławski).

Ostatnie spotkanie z cyklu "Pocztówki z muzyki współczesnej" to próba panoramy problemu zarówno w teorii, jak i praktyce. Przytaczane będą nie tylko manifesty, lecz także wywiady i luźne spostrzeżenia muzyków. Padną pytania o granice dzieła muzycznego, o kategorie spotkania, słuchania, nagrywania. W spotkaniu weźmie udział Michał Libera – socjolog i publicysta, wieloletni organizator festiwali, warsztatów i koncertów muzyki improwizowanej.

Po wykładzie, o godzinie 20:00, zapraszamy do Klubokawiarni Chłodna 25 na wyjątkowy koncert legend nurtu: Johna Edwardsa (kontrabas) i Zdzisława Piernika (tuba) – dwa sola i duet w niskich rejestrach!

Pozostałe spotkania:

„Ekstrema: cisza i szum”
spotkanie pierwsze: 19 stycznia (wtorek), godz. 18.00

W największym skrócie dzieje muzyki współczesnej są rozpięte między tymi dwoma biegunami. Włączenie szumu przez Russola i futuryzm oraz ciszy przez Cage’a i szkołę nowojorską to największe rewolucje muzyczne XX wieku. Oba ekstrema są przy tym wieloznaczne: cisza to nie tylko negacja, ale i milczenie czy środowisko; szum to także hałas i szmer. Pojęcia łączą się z takimi zjawiskami jak pejzaż dźwiękowy, psychologia percepcji, noise, industrial i muzyka ekologiczna.

„Przestrzeń: muzyka topofoniczna i instalacje dźwiękowe”
spotkanie drugie: 23 lutego (wtorek), godz. 18.00

prowadzenie: Jan Topolski / spotkanie z udziałem Kamila Antosiewicza

Le Corbusier mawiał, że architektura transfiguruje przestrzeń, Gérard Grisey dodał, że muzyka transfiguruje czas – ale czy tylko? W najbliższym wykładzie poruszymy kwestię przestrzennego wymiaru muzyki: topofonia – trzy orkiestry wokół publiczności, muzycy wśród słuchaczy, sześciany naszpikowane głośnikami, procesje i dialogi, antofyny i cyrkulacje; muzyka i architektura w duecie Corbusier-Xenakis czy spektakularnych projektach sal filharmonicznych i studiów elektroakustycznych. Nie zapominając o muzyce dla przestrzeni, czyli instalacji dźwiękowej.

„Dźwięk: muzyka elektroakustyczna i spektralna”
spotkanie trzecie: 23 marca (wtorek), godz. 18.00

Podobnie jak fizycy projektu Manhattan rozbili atom, tak inżynierowie studia WDR (West Deutscher Rundfunk) rozbili dźwięk. Po raz pierwszy w dziejach można było dowolne brzmienie rozbić na czynniki pierwsze i złożyć z powrotem. Przefiltrować, rozszczepić, pofragmentować lub stworzyć z niczego. Ta zabawa w stwórcę doprowadziła do muzyki elektronowej z której, kilkadziesiąt lat później, skorzystali spektraliści bazujący na realnych i instrumentalnych dynamicznych modelach dźwiękowych.



UWAGA: W ramach cyklu zapraszamy na „Słuchowisko” - cykl wieczorów muzycznych w kawiarni na Chłodnej 25 - pierwsze „Słuchowisko”, po wykładzie Jana Topolskiego w najbliższy wtorek, temat przewodni: Nowy Jork.

„Słuchowisko” to zainspirowany „Pocztówkami z muzyki współczesnej” nowy cykl wieczorów muzycznych w kawiarni na Chłodnej 25 podczas których zaproszeni DJ’e znani z warszawskich (i nie tylko) parkietów miksują na żywo muzykę, której nie zdecydowaliby się zagrać na regularnej weekendowej imprezie. Każde „Słuchowisko” to muzyczna wyprawa w rejony współczesnych dźwięków, które nie mają szans zmieścić się na regularnych playlistach.

Na pierwsze „Słuchowisko” zapraszamy już w najbliższy wtorek, 23 marca o godz. 20.30. Temat przewodni: Nowy Jork, a konkretniej: inspiracje, jakie "Big Apple" od wielu dekad dostarcza artystom i słuchaczom. Podczas wieczoru nie zabraknie tego, co z NYC kojarzy się najbardziej: hiphopu, disco, jazzu, housu czy rocka. Obficie reprezentowana będzie również twórczość tzw. ‘nowojorczyków z przypadku’ - tych, którzy nad rzeką Hudson przybyli w poszukiwaniu chleba i bezpieczeństwa – z muzyką latynoską, brazylijską, afrykańską, jamajska czy żydowską.

Selekcja nagrań: warszawski duet prezenterów dyskoteki Grupa Biznes.

więcej na stronie: www.forever-18.pl

„PRÓBKA: muzyka konkretna, plądrofonia, remiks”
spotkanie czwarte: 27 kwietnia (wtorek), godz. 18.00

W filozofii Normana Goodmana sztuka może opisywać rzeczywistość przez jej ‘próbkowanie’. Jeśli tak rzeczywiście jest, to w muzyce dokonuje tego pewnością muzyka konkretna, wyrosła z biblioteki efektów francuskiej telewizji zgromadzonej przez Pierre’a Schaeffera będąca źródłem takich fenomenów muzycznych jak kolaż, aranżacja, remiks i recykling. W najbardziej radykalnej postaci, jak w ‘Plundeprhonics’ Johna Oswalda, 5 sekund rozciąga się do 5 minut, a w ‘Sinfonii’ Luciano Beria, w ramach scherza mieści się 40 cytatów. To także domena nagrań terenowych, próbujących akustycznie oddać rzeczywistość, a także subwersywne działania plądrofoników w dziedzinie prawa autorskiego.

Po wykładzie zapraszamy na koncert „Wolfram – live act” organizowany w ramach wykładów w klubokawiarni Chłodna 25 (godz.20.00), a po nim (godz.22.00) na drugie spotkanie z cyklu „Słuchowisko”, w którym usłyszymy set muzyczny ‘Modern age’ przygotowany przez dj’a SebastianaXXX.

„Słuchowisko” to zainspirowany „Pocztówkami z muzyki współczesnej” nowy cykl wieczorów muzycznych w kawiarni na Chłodnej 25 podczas których zaproszeni DJ’e znani z warszawskich (i nie tylko) parkietów miksują na żywo muzykę, której nie zdecydowaliby się zagrać na regularnej weekendowej imprezie. Każde „Słuchowisko” to muzyczna wyprawa w rejony współczesnych dźwięków, które nie mają szans zmieścić się na regularnych playlistach. więcej na stronie: www.forever-18.pl

OGRANICZENIE: minimalizm i redukcjonizm
spotkanie piate: 25 maja (wtorek), godz. 18.00
prowadzenie: Jan Topolski / spotkanie z udziałem Michała Mendyka
+ premiera najnowszego numeru ‘Glissanda’

Minimalizm był jedną z największych rewolucji XX wieku. Początkowo, w latach 60. dotyczył kilku technik i kompozytorów, jednak szybko rozprzestrzenił się na całą muzykę współczesną, a potem filmową, rozrywkową i klubową. Wśród źródeł minimalizmu można wymienić opozycję względem złożoności i racjonalności, ale także wpływ sztuk wizualnych, muzyki pozaueropejskiej, buddyzmu i new age... Pierwszym minimalistą był Eric Satie, który w Vexations kazał powtórzyć prostą melodię na fortepianie 840 razy. Pół wieku później La Monte Young w Composition no. 7 zapisuje dwudźwięk i zaleca „długo trzymać”. Po tych eksperymentach, estetyka redukcji to już nie tylko zapętlone frazy T. Rileya czy przesunięte fazy S. Reicha, ale też japońska scena improwizacji onkyo, anglosaskie minimal techno czy koncepcje ambientu i chilloutu. Minimalizm zmienił sam język muzyki, a jeszcze bardziej jej czasowość i percepcję. Nieodwracalnie.

Na spotkaniu, po kilku latach, reaktywuje się duet założycielski magazynu o muzyce współczesnej „Glissando” – Michał Mendyk i Jan Topolski. Michał Mendyk będzie gościem specjalnym cyklu, jako główny krytyk muzyczny „Dziennika”, związany obecnie także z Drugim Programem Polskiego Radia. W żywym dialogu przedstawią bliższe i dalsze konteksty minimalizmu, i poddadzą go analizie i krytyce. Na playliście zarówno wielkie hity, jak i nieznane szerzej przełomowe nagrania. Wieczór będzie dodatkowo wyjątkowy z racji premiery oczekiwanego od paru miesięcy 16. numeru „Glissanda”. Jego tematy to muzyka i... przestrzeń (architektura, instalacje, technologie), Włochy (m.in. Romitelli, Sciarrino, industrial i field recording) oraz Paweł Mykietyn (obszerny wywiad, analizy, impresje, fragmenty).