„Modernologie”
Artyści współcześni badają nowoczesność i modernizm
12 lutego - 5 kwietnia 2010

Artyści biorący udział w wystawie: Anna Artaker, Alice Creischer/Andreas Siekmann, Domènec, Katja Eydel, Ângela Ferreira, Andrea Fraser, Isa Genzken, Dan Graham i Robin Hurst, Tom Holert i Claudia Honecker, Marine Hugonnier, IRWIN, Runa Islam, Klub Zwei, John Knight, Labor k3000, Louise Lawler, David Maljković, Dorit Margreiter, Gordon-Matta Clark, Gustav Metzger, Christian Philipp Müller, Henrik Olesen, Paulina Ołowska, Falke Pisano, Mathias Poledna, Florian Pumhösl, Martha Rosler, Armando Andrade Tudela, Marion von Osten, Stephen Willats, Christopher Williams.

Kurator: Sabine Breitwieser
Współpraca kuratorska: Magdalena Lipska

Na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat krytyka projektu nowoczesności stała się siłą napędową humanistyki. Krytyka ta zrodziła nie tylko niezliczone prace naukowe, ale także liczne prace artystyczne tworzone przez artystów przyglądających się nowoczesności z ich własnej perspektywy i za pomocą właściwych sobie środków. Co skłania artystów współczesnych do zainteresowania się epoką nowoczesną i modernizmem, jej estetyczną manifestacją? Co łączy tych artystów z obietnicami i językiem formalnym nowoczesności? W jaki sposób możemy poddać tę szczególną epokę historyczną krytycznej refleksji i ponownej ocenie?

Wystawa Modernologie stawia sobie za cel zbadanie artystycznych reakcji na nowoczesność od jej pierwotnych założeń jako ruchu społeczno-politycznego, usiłującego stworzyć uniwersalny język. Istnienie sprzecznych koncepcji nowoczesności oraz wiedza zdobyta w ostatnich latach dzięki studiom postkolonialnym doprowadziły do powstania pojęcia „wielokrotnych nowoczesności”. W tym kontekście wystawa nie proponuje ani „nowego formalizmu”, ani „powrotu do abstrakcji”. Jej celem nie jest również odkrycie nieznanych dotąd czy zapomnianych kierunków modernizmu. Wręcz przeciwnie – pokazywane prace w sposób zasadniczy podważają uwarunkowania, ograniczenia i konsekwencje nowoczesności. Ujawniają dwuznaczności i podejmują próbę nowych odczytań retoryki nowoczesności i złożonej gramatyki modernizmu. Wystawa odsłania bogatą kartografię alternatywnych punktów widzenia, narracji, linii konfliktu i nierozwiązanych sprzeczności. Około stu trzydziestu dzieł i projektów autorstwa ponad trzydziestu artystów i grup tworzy nową „mapę krytyki nowoczesności”.

Prace pokazywane na wystawie zgromadzone zostały wokół trzech wiodących motywów: pierwszym z nich jest „produkcja przestrzeni”, ukazująca serię projektów artystycznych analizujących konflikty i korespondencje pomiędzy architekturą epoki nowoczesnej i przestrzenią społeczno-polityczną. Drugi, „koncepcja języka uniwersalnego”, omawia podjętą przez modernizm próbę stworzenia uniwersalnego języka w postaci abstrakcyjnych estetycznych form i symboli. Trzecim motywem wiodącym jest „polityka przedstawiania” , ukazująca, w jaki sposób artyści wykorzystują medium wystawy oraz dzieła sztuki nowoczesnej jako środek wyrazu, podważając w ten sposób ich tradycyjne rozumienie i sytuując się tym samym w roli quasi-kuratorów. Te trzy podstawowe motywy nie są oddzielone w poszczególnych częściach wystawy, lecz przenikają się wzajemnie tworząc niezliczone dialogi pomiędzy pokazywanymi pracami. Dodatkową warstwę znaczeniową wystawy tworzy towarzyszący jej katalog zawierający obszerne eseje na temat estetycznej ideologii nowoczesności – autonomii, autentyczności i inności, oraz jej związków z kolonializmem - „drugą, ciemną stroną nowoczesności”.

pokaz filmu (projekcja jest częścią wystawy)

Runa Islam, „Opróżnij staw, by złapać rybę”, 2008

pierwszy pokaz filmowy: 13 lutego (sobota), 2010, godz. 14.00
każdy poniedziałek przed wieczornym seansem
15 lutego, godz. 20.00

miejsce: Kino Muranów
czas trwania: 12 min. 06 sek.

Tematem filmu „Opróżnij staw, by złapać rybę” (2008) urodzonej w Bangladeszu artystki Runy Islam jest opuszczony modernistyczny budynek projektu austriackiego architekta Karla Schwanzera, zbudowany pierwotnie na brukselską Wystawę Światową w roku 1958, a następnie przekształcony w Muzeum XX Wieku w Wiedniu. W swym niemimetycznym filmie Islam przywołuje tradycje filmu abstrakcyjnego i strukturalistycznego, próbując podważyć tradycyjną zależność filmu od narracji. Wizualna narracja wynika tutaj z ruchu kamery, która pisze zdanie „Opróżnij staw, by złapać ryby” powtarzając dokładnie układ typograficzny, w jakim jest ono zamieszczone w angielskim wydaniu „Uwag o kinie” Roberta Bressona.

Runa Islam, ur. 1970 w Dhace, Bangladesz, mieszka i pracuje w Londynie.

Film Runy Islam jest częścią wystawy “Modernologie. Artyści współcześni badają nowoczesność i modernizm” pokazywanej w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (12 luty – 5 kwietnia) i organizowanej we współpracy z Muzeum Sztuki Współczesnej w Barcelonie (MACBA).

Opróżnij staw, by złapać rybę, 2008
instalacja filmowa; film 35 mm, kolor, dźwięk, 12 min. 8 sek.; wyprodukowany przez Museum of Modern Art Foundation Ludwig, Wiedeń i White Cube, Londyn; edycja 5 plus 1 AP; produkcja: Brains & Pictures, Wiedeń; menadżer projektu: Claudia Dohr; asystent produkcji: Anna Artaker; obsługa planu: Gunnar Kaiser; zdjęcia: Thomas Kirschner; oświetlenie: Thomas Schindler; asystent obsługi planu: Alex Brozek; asystent operatora: Oliver Schneider; dźwięk: Mick Ritchie; produkcja dźwięku: Wolfgang Mohaupt; runner: Clemens Roesch; specjalne podziękowania: Matthias Michalka
Museum of Modern Art Foundation Ludwig w Wiedniu, dar artystki 2008

Program spotkań towarzyszących:

1.

Co sprawia, że nowoczesność i modernizm są tak fascynujące dla dzisiejszych artystów?
Polityka artystycznych badań
dyskusja panelowa: 13 lutego 2010 (sobota), godz. 18.00

Wprowadzenie: Sabine Breitwieser, kurator wystawy
Moderator: Andre Rottmann (Texte zur Kunst, Berlin)

Uczestnicy: Anna Artaker, David Maljković, Dorit Margreiter, Chrisitan Philipp Müller, Paulina Ołowska

W ostatnich latach wykorzystywanie symboli wizualnych epoki nowoczesnej, cytowanie fotografii opuszczonych modernistycznych budynków, często w „egzotycznych”, odległych miejscach i w stanie rozpadu, zawłaszczanie na własne potrzeby rozwiązań abstrakcji geometrycznej i recykling motywów kultury masowej stały się powszechnymi praktykami artystycznymi. W niektórych przypadkach wydaje się, że artyści chcieliby wezwać do powrotu do poprzednich utopii bez kwestionowania porażek modernizmu. Artyści badający warunki wstępne i uwarunkowania, granice i konsekwencje nowoczesności i modernizmu są punktem wyjścia wystawy Modernologie w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Niektórzy z tych artystów próbują nawet w ramach swoich projektów uaktualnić pewne aspekty nowoczesności. W ramach panelu dyskusyjnego kilkoro uczestników wystawy przedstawi swoją twórczość i odpowie na pytania w ramach niniejszej dyskusji.

2.

Nowoczesność i po nowoczesności
program filmowy: środy, godz. 18.00
pierwsze spotkanie: 3 marca (środa), godz. 18.00
projekcje w siedzibie Muzeum
czytaj więcej o programie filmowym >>

Celem programu filmowego jest umożliwienie refleksji nad dziedzictwem nowoczesności i jej złożonej recepcji we współczesnej twórczości artystycznej częściowo poprzez prace artystów uczestniczących w wystawie, częściowo poprzez filmy nawiązujące bezpośrednio do pokazywanych prac, efektem czego ma być twórczy dialog między zawartością wystawy i dziełami filmowców, uczestników historycznej awangardy. Program filmowy jest w istocie kolejnym działem wystawy, a nie tylko dodatkiem do niej. Podzielony został na pięć części odzwierciedlających większość kluczowych koncepcji wystawy, to znaczy kwestie określające badania w dziedzinie estetyki i architektury, ale także teorii politycznej i społecznej.

Wieczór 1:
Architektura jako sztuka, sztuka jako architektura (100 min.)

Wieczór 2:
Pejzaże utopijne i geopolityka ( 90 min.)

Wieczór 3:
Abstrakcja i dalej (100 min.)

Wieczór 4:
Odgrywając nowoczesny dom (100 min.)

Wieczór 5:
Życie nowoczesne i po nim (70 min.)

Partnerzy wystawy:
Austriackie Forum Kultury, IFA Institut fuer Auslandsbeziehungen, Institut Ramon Llull, Kino Muranów, "Meble Emilia"

Patroni medialni:
Gazeta Wyborcza, Radio TOK FM, warszawa.gazeta.pl, artinfo.pl

Wystawa zorganizowana we współpracy z Muzeum Sztuki Współczesnej
w Barcelonie (MACBA)